Ηθική και Πολιτική. Εφικτή ή ουτοπία η συνύπαρξη τους;
Ιστορικά, και κατά τις χρονικές περιόδους στις οποίες η πολιτική εμπεριείχε ως βασικό της στοιχείο την ηθική, το αποτέλεσμα για την ποιότητα της ζωής των πολιτών αν μη τι άλλο ΔΕΝ ήταν δυστυχές.
Σήμερα, η επικρατούσα άποψη στην κοινωνία μας είναι ότι στην πολιτική απουσιάζει ή είναι δυσκόλως ανιχνεύσιμο το στοιχείο της ηθικής.
Σήμερα η συνύπαρξη πολιτικής και ηθικής θεωρείται από τους περισσότερους ανέφικτη έως και ουτοπία.
Σήμερα, οι υποστηρικτές της συνύπαρξης πολιτικής και ηθικής αποκαλούνται ουτοπιστές και κατά την νεοελληνική ΄΄φευγάτοι΄΄!
Τι ορίζεται, όμως, ως πολιτική;
Πολιτική είναι η τέχνη του άρχειν αλλά και του άρχεσθαι, η τέχνη του τρόπου με τον οποίο οφείλει να μετέχει κανείς αποτελεσματικά στα κοινά, στο δημόσιο βίο της χώρας του, είτε ως άρχων είτε ως αρχόμενος, αφού οι ευθύνες όπως και τα έργα μοιράζονται τόσο στους διοικούντες όσο και στους διοικούμενους.
Η λέξη κατάγεται από τον «πολίτη» και ο πολίτης από την «πόλη». Την αρχαία πόλη δεν την έκαναν τα κτήρια και οι δρόμοι, αλλά η οργανωμένη κοινωνική ζωή των κατοίκων, με την πολιτική, οικονομική και θρησκευτική συνεργασία των μελών της.
Σήμερα ο ορισμός της πολιτικής περιορίσθηκε στην τέχνη του εφικτού και όχι του επιθυμητού. Φυσικά ούτε λόγος στον ορισμό περί της ηθικής.
Τι ορίζεται ως ηθική;
Ηθική είναι ένα σύνολο αρχών, κανόνων και αξιών που κατευθύνουν την πράξη. Μια πράξη είναι ηθική, όταν το υποκείμενο την πράττει χωρίς προκατάληψη, χωρίς υστεροβουλία, και χωρίς να λαμβάνει υπ’ όψιν τον κίνδυνο της κυρώσεως ή την προσδοκία της ανταμοιβής. Η αξία της ηθικής έγκειται κυρίως στη συνειδητή επιλογή μιας ενέργειας με γνώμονα το πρέπον, το προσήκον, το ενδεδειγμένο, το δέον γενέσθαι. Ως μόνη αμοιβή της έχει την εσωτερική ικανοποίηση ότι με την πράξη αυτή ορθώνεται το καλό. Η ηθική είναι σχέση προς τον άλλο, σεβασμός των δικαιωμάτων, των αναγκών και των επιθυμιών του, που έχει σαν αποτέλεσμα την αμοιβαία εμπιστοσύνη. Αυτό σημαίνει ότι η ηθική δεν αρκείται μόνο στον προσδιορισμό του τι είναι καλό και σωστό, αλλά προϋποθέτει και την υλοποίησή του. Χωρίς την πρακτική εφαρμογή η αξία του καλού μένει, απλώς, στο χώρο της προθέσεως.
Σκοπός της σύντομης αυτής παρέμβασής μου είναι η υπενθύμιση των ορισμών Ηθική και Πολιτική σε αυτούς που τους γνωρίζουν και τους λησμόνησαν αλλά και σε αυτούς που τους αγνοούν.