Γυναίκα: Αιώνες διαμέσου πυρός και σιδήρου!

Σύμφωνα με τον σπουδαίο νομικό θεωρητικό Ουίλιαμ Μπλάκστοουν, πριν δύο αιώνες, η γυναίκα από την στιγμή που παντρευόταν ‘’έχανε την ίδια της την ύπαρξη ή και την νομική της υπόσταση’’. Μία σύζυγος στερούνταν πλήρως νομικής προσωπικότητας.

Μέχρι το 1857, μία διαζευγμένη γυναίκα απεμπολούσε ολόκληρη την περιουσία της και συνήθως και την κηδεμονία των παιδιών της. Στα ‘’μάτια’’ του νόμου δεν είχε κανένα δικαίωμα έκφρασης και ιδιοκτησίας πέρα από αυτά που επέτρεπε ο σύζυγός της.

Για την απιστία του συζύγου της έπρεπε να αποδείξει ότι αυτή συνοδευόταν και από αιμομιξία ή κτηνοβασία! Στην δε πιο ΄΄φιλελεύθερη΄΄ Γαλλία η γυναίκα μπορούσε να χωρίσει από τον σύζυγό της μόνον εάν αυτός την απατούσε εντός της συζυγικής κατοικίας.

Στην Αγγλία, την ίδια περίοδο, κάποια Μάρθα Ρόμπινσον ξυλοκοπούταν και κακοποιούταν σωματικά για χρόνια από τον βάρβαρο και ανισόρροπο σύζυγό της μέχρι και του σημείου αυτός να την δηλητηριάσει σχεδόν μέχρι θανάτου. Με διαταραγμένη την ψυχική της υγεία κατέθεσε αγωγή διαζυγίου την οποία ο δικαστής απέρριψε. Μάλιστα προέτρεψε την κυρία Ρόμπινσον να είναι πιο υπομονετική στο μέλλον.

Η γυναικεία υπόσταση εκλαμβανόταν εξ αρχής ως πάθηση. Υπήρχε η κοινή πεποίθηση ότι οι γυναίκες μετά την εφηβεία ήταν είτε άρρωστες, είτε μονίμως στα πρόθυρα της αρρώστιας. Η ανάπτυξη του στήθους, της μήτρας και των άλλων αναπαραγωγικών οργάνων, σύμφωνα με έναν ειδικό, ‘’αποζυμούσε ενέργεια από το πεπερασμένο απόθεμα κάθε ατόμου’’. Η έμμηνος ρύση, κατά τα ιατρικά κείμενα περιγραφόταν ως μία ΄΄μηνιαία πράξη εσκεμμένης αμέλειας΄΄. Ο δε πόνος της περιόδου οφείλετε σε κάποιο λάθος στην ενδυμασία ή στην διατροφή, ή στις προσωπικές και κοινωνικές συνήθειες της πάσχουσας.

Το 1856, στην Βοστώνη, μία νεαρή νοικοκυρά εκμυστηρεύτηκε στον γιατρό της –εν μέσω δακρύων- ότι μερικές φορές σκεφτόταν και άλλους άνδρες πέραν του συζύγου της. Ο γιατρός διέταξε την λήψη αυστηρών μέτρων στα οποία συμπεριλαμβανόταν κρύα λουτρά και κλύσματα, η απαγόρευση κάθε εστίας διέγερσης, όπως των καυτερών φαγητών, και της ανάγνωσης ελαφράς λογοτεχνίας, και την διεξοδική πλύση του κόλπου της με βόρακα (ένυδρο ορυκτό του βορίου). << Η ανάγνωση ρομάντζων από νεαρά κορίτσια τείνει, λόγω της έξαψης αυτής στα σωματικά τους όργανα, να επιφέρει την πρόωρη ανάπτυξή τους, και το παιδί μετατρέπεται σε γυναίκα μήνες ή και χρόνια πριν από την αρμόζουσα περίοδο>>….αυτά ήταν τα λόγια ενός συγγραφέα εκείνης της εποχής.

Το 1892, όταν ένας άντρας πήγε τη σύζυγό του στον γιατρό για μία εξέταση στα μάτια της, εκείνος αποφάνθηκε ότι το πρόβλημα ήταν η πρόπτωση της μήτρας και ότι διορθωνόταν μόνον με υστερεκτομή.

Κανένας γιατρός δεν εξέταζε τις γυναίκες όπως έπρεπε. Η λύση πάντοτε ήταν να την ψηλαφίσει μαλακά πάνω από μία κουβέρτα σε ένα σκοτεινό δωμάτιο, αλλά σπάνια συνέβαινε κάτι τέτοιο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι γυναίκες που αντιμετώπιζαν κάποιο πρόβλημα που αφορούσε την περιοχή από τον λαιμό μέχρι τα γόνατά τους αναγκαζόταν να δείχνουν ντροπαλά τι τις πονούσε πάνω σε μία κούκλα.

Το 1852, ένας αμερικανός γιατρός, θεωρούσε άξιο υπερηφάνειας το γεγονός ότι <<οι γυναίκες προτιμούν να υποφέρουν τις ακρότητες του κινδύνου και του πόνου παρά να παραβαίνουν τους ενδοιασμούς που επιβάλλει η διακριτικότητα και να αφήνουν να διερευνηθεί πλήρως η πάθησή τους>>.

Κάποιοι γιατροί αντιτάσσονταν στο τράβηγμα του εμβρύου με λαβίδα, ώστε να διευκολυνθεί η γέννα, γιατί επέτρεπε στις γυναίκες με στενές λεκάνες να τεκνοποιήσουν κι επομένως να κληροδοτήσουν τα φυσικά τους ελαττώματα στα τέκνα τους.

Συνέπεια όλων των παραπάνω ήταν ότι οι περισσότεροι γιατροί είχαν μαύρα μεσάνυκτα γύρω από την γυναικεία ανατομία και φυσιολογία. Το καλύτερο παράδειγμα της επαγγελματικής ανικανότητας των γιατρών εκείνης της εποχής, το 1726, αποτελεί το παράδειγμα μιας αγράμματης εκτροφέως κουνελιών, της Μέρι Τόφτ, η οποία κατάφερε να πείσει τις ιατρικές αυθεντίες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων και δύο ιατρών της βασιλικής οικογένειας, ότι είχε γεννήσει κουνέλια. Το ζήτημα προκάλεσε πανεθνική αίσθηση για αρκετές εβδομάδες ώσπου τελικά η Τοφτ παραδέχθηκε ότι είχε παραπλανήσει επιτυχώς όλους τους γιατρούς.

Το 1878, ένας γιατρός παρατήρησε ότι η αλλαγή του χρώματος του δέρματος γύρω από τον γυναικείο κόλπο αποτελεί ορθή ένδειξη εγκυμοσύνης. Αποτέλεσμα αυτής της παρατήρησης ήταν ο γιατρός να χάσει την άδεια εξασκήσεως του επαγγέλματος διότι είχε εξετάσει τον κόλπο της γυναίκας από κοντά, πράγμα που απαγορευόταν.

Επίσης, στην Αμερική, ένας αναγνωρισμένος γυναικολόγος αποβλήθηκε από τον ιατρικό σύλλογο διότι επέτρεψε στους φοιτητές του να παρακολουθήσουν την γέννα μιας γυναίκας η οποία είχε δώσει την άδειά της.

Το 1806, η συγγραφέας Φάνι Μπέρνεϊ που ζούσε στο Παρίσι, άρχισε να υποφέρει από έναν πόνο στο δεξί της στήθος μέχρι του σημείου να αδυνατεί να σηκώσει ακόμα και το χέρι της. Η εγχείρηση ανατέθηκε στον τότε πασίγνωστο ιατρό Μπάρον Λάρεϊ, που φημιζόταν για την ταχύτητα που διεκπεραίωνε τις εγχειρήσεις.

Να πως περιγράφει η συγγραφέας την εγχείρησή της:

<<Περπατούσα πάνω κάτω μέχρι που έπνιξα κάθε συναίσθημα, και βαθμηδόν ζαβλακώθηκα –ληθαργική, χωρίς αισθήματα, χωρίς συνείδηση-, κι έτσι παρέμεινα ώσπου το ρολόϊ κτύπησε τρεις>>. Τότε άκουσε τέσσερις άμαξες να καταφθάνουν, η μία μετά την άλλη. Λίγες στιγμές αργότερα, επτά αγέλαστοι μαυροντυμένοι άνθρωποι μπήκαν στο δωμάτιο. Έδωσαν στην Μπέρνεϊ ένα ποτό για να κατευνάσει τα νεύρα της – δεν μας λέει τι ήταν αυτό, αλλά συνήθως επρόκειτο για ένα μείγμα κρασιού με λάβδανο. Ένα κρεβάτι τοποθετήθηκε στη μέση του δωματίου, σκεπάσθηκε με παλιά σεντόνια για να μην λεκιαστούν το καλό στρώμα και το σκέπασμά του.

<<Άρχισα τότε να τρέμω σύγκορμη, περισσότερο λόγω της αποστροφής και του φόβου των προετοιμασιών παρά λόγω του πόνου. Ανέβηκα μόνη μου στο κρεβάτι, και ο κύριος Ντιμπουά με τοποθέτησε στο στρώμα και άπλωσε στο πρόσωπό μου ένα λινό μαντίλι. Ήταν όμως διάφανο και είδα μέσα από αυτό ότι το κρεβάτι περιστοιχίστηκε αμέσως από επτά άντρες και την νοσοκόμα μου. Θέλησαν να με κρατήσουν ακίνητη αλλά αρνήθηκα, όταν όμως είδα μέσα από το ύφασμα τη λάμψη του γυαλισμένου ατσαλιού – έκλεισα τα μάτια μου…>> Μαθαίνοντας ότι σκόπευαν να αφαιρέσουν ολόκληρο τον μαστό, παραδόθηκε σε <<μία φρίκη που ξεπερνά κάθε περιγραφή>>. Καθώς το μαχαίρι μπηγόταν στη σάρκα της, έβγαλε ένα ουρλιαχτό που <<συνεχίστηκε ασταμάτητα όση ώρα γινόταν η τομή – και απορώ που δεν αντηχεί ακόμα στα αυτιά μου, τόσο αβάσταχτος ήταν ο πόνος. Όταν άνοιξε η πληγή, και έβγαλαν από μέσα το μαχαίρι, ο πόνος συνέχισε αμείωτος… αλλά, όταν ένοιωσα το εργαλείο –που διέγραφε μία καμπύλη- να κόβει αντίθετα από τη φορά, αν μπορώ να το πω έτσι, ενώ η σάρκα αντιστεκόταν με τρόπο ισχυρό, ώστε να αντιμετωπίσει και να κουράσει το χέρι του χειρουργού, που ήταν αναγκασμένος να αλλάξει από το δεξί στο αριστερό, τότε, πράγματι, νόμιζα πως είχα πεθάνει. Δεν δοκίμασα να ανοίξω πάλι τα μάτια μου>>.

Αλλά εγχείρηση συνεχιζόταν. Καθώς οι γιατροί αφαιρούσαν την προσβεβλημένη σάρκα, μπορούσε να νοιώσει και να ακούσει τη λεπίδα πάνω στο κόκαλο του στέρνου της. Ολόκληρη η διαδικασία διήρκησε δεκαεπτάμισι λεπτά. Η Μπέρνεϊ έζησε άλλα είκοσι εννιά χρόνια και ο καρκίνος δεν επέστρεψε ποτέ._

Με τον Ύψιστο Σεβασμό στην κάθε Γυναίκα.

Θανάσης Μαλέτσικας, 9-3-2022.

Σημείωση: Αντί της προσφοράς διαδικτυακής ανθοδέσμης στο γυναικείο φύλο, επιλέχθηκε η προσφορά στο ανδρικό φύλο ορισμένων αποσπασμάτων από το βιβλίο με τίτλο ‘’Το σπίτι΄΄, του συγγραφέα Bill Bryson.